Şneor Seqal

Ravvin Şneor Seqal — qədim ənənə ilə müasir həyat arasında körpü qurmaq üçün İsraildən Bakıya gələn insandır. Artıq on beş ildən çoxdur ki, o, Azərbaycanın aşkenaz (Avropa) yəhudi icmasının baş ravvini kimi xidmət edir və icmanı postsovet məkanının ən dinamik və həmrəy yəhudi icmalarından birinə çevirmişdir.

Xabad-Lubavitç hərəkatının elçisi Şneor 2002-ci ildə həyat yoldaşı Xavi Seqal ilə birlikdə Bakıya gəlmişdir — sadəcə ibadət aparmağı deyil, Bakının yəhudi həyatına yeni nəfəs verməyi bacaran ravvin axtaran icmanın dəvəti ilə. Və bunu bacardı. Onun rəhbərliyi altında “Xabad Or-Avner” yəhudi məktəbi, uşaq bağçası, mikva, gənclər üçün “Yaxad-Bakı” təhsil proqramları, 2019-cu ildə isə Azərbaycanda ilk koşer restoran “7/40” açılmışdır — o, şəxsən kaşrutuna nəzarət edir.

Ravvin Seqal sadəcə dini lider deyil, həm də beynəlxalq arenada yəhudi icmasının səsidir. O, antisemitizmə qarşı mübarizə üzrə “Kol ha-Am” qlobal yəhudi şurasına seçilmişdir, İslam dövlətlərindəki ravvinlər alyansının üzvüdür. Onu Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev qəbul etmişdir, 2023-cü ilin mayında isə İsrail Prezidenti İshak Hersoqla birlikdə — sonuncunun Bakıya səfəri zamanı çəkilmişdir.

“Mən Azərbaycanda artıq uzun illərdir yaşayıram, dini geyim geyinirəm və heç vaxt qorxu hiss etməmişəm” — deyir ravvin Seqal. Onun üçün Azərbaycan sadəcə xidmət yeri deyil, dinc yanaşı yaşamanın necə ola biləcəyinin canlı nümunəsidir. Bakıda ilk mənzil kirayələyəndə və ev sahibinə süd və ət yeməkləri üçün ayrı qabların zəruriliyini deyəndə, o, heç bir sual vermədən hər şeyi təşkil etdi və hətta bunun üçün pul almaqdan imtina etdi.

2025-ci ildə şəxsən ona qarşı yönəlmiş İran agentlərinin sui-qəsd planının aşkar olunmasına baxmayaraq, ravvin Seqal sarsılmaz olaraq qalır. O, əmindir: təhlükə xaricdən gəlir, Azərbaycanın daxilində isə yəhudi icması özünü təhlükəsizlikdə hiss edir və hörmətlə əhatə olunub.

Onun böyük arzusu — Bakıda təkcə yəhudi həyatının evi deyil, bütün Azərbaycanın çoxmədəniyyətli gələcəyinə töhfə olacaq böyük bir yəhudi icma mərkəzinin tikilməsidir. Şneor Seqal inanır: bu ölkənin tarixi xalqlar arasında harmoniyanın mümkün olduğu haqqında hekayədir və dünya nə vaxtsa Azərbaycandan bu sənəti öyrənəcəkdir.